|
Kazimierski
Park Krajobrazowy był pierwszym parkiem w województwie
lubelskim, został utworzony w roku 1979. Niepowtarzalne
walory przyrodnicze, kulturowe i krajobrazowe Janowca,
Kazimierza i Puław były znane i doceniane od lat. Utworzenie
parku krajobrazowego, którego centralną część stanowi
ten znany obszar turystyczny, stało się ukoronowaniem
wieloletnich starań naukowców i krajoznawców.
Dzięki podatności lessów na erozję wodną krajobraz parku podlega
ciągłym przemianom. Lessowe i wapienne zbocza doliny Wisły porastają
murawy i zarośla kserotermiczne z wieloma rzadkimi i chronionymi
gatunkami.
Dolina Wisły jest jednym z najważniejszych w Europie korytarzy ekologicznych
umożliwiających gniazdowanie i przeloty ptaków.
W Podgórzu po drugiej stronie Wisły naprzeciw Janowca rozpoczyna
się stroma krawędź oddzielająca Równinę Bełżycką od Kotliny Chodelskiej.
Osiąga w tym rejonie znaczną wysokość: około 90 m. Widoki na niemal
płaską Kotlinę Chodelską i malowniczą dolinę Wisły muszą zachwycić
każdego. Mając odrobinę szczęścia zobaczymy stąd zamykające horyzont
pasmo Gór Świętokrzyskich. W kierunku południowo-wschodnim krawędź
obniża się i przybiera bardziej łagodną formę. Budujące krawędź skały
wapienne oraz pokrywająca je warstwa lessu zostały w wielu miejscach
rozmyte przez wodę. Powstały dzięki temu liczne, głębokie wąwozy
z charakterystycznymi profilami geologicznymi. Małopolski Przełom
Wisły ma szczególne walory krajobrazowe.
Stosunkowo szeroka na wysokości Kotliny Chodelskiej dolina Wisły
zwęża się na linii Podgórz - Janowiec do stromościennego "kanionu" o
szerokości niewiele przekraczającej 1 km. Prawe, pokryte lessem zbocze
doliny wznosi się do 90 m nad poziom rzeki. Lewe pozbawione lessu
jest niższe (50 m), ale równie strome. Charakterystycznym, antropogenicznym
elementem rzeźby tego subregionu są kamieniołomy, w których przez
setki lat eksploatowano skały wapienne, podstawowy niegdyś w tym
regionie materiał budowlany. Obecnie wszystkie kamieniołomy są nieczynne
i w znacznym stopniu zrekultywowane. Trzeba przy tym zauważyć, że
białe, lśniące w świetle zachodzącego słońca ściany kamieniołomów
tak wrosły krajobraz, że nie rażą swoją sztucznością.
Wisła na swym przełomowym odcinku zachowała, mimo prac regulacyjnych,
cechy dużej, dzikiej rzeki, urzekającej swą malowniczością.
Leżące w tym niezwykłym miejscu miasta: Kazimierz Dolny i Janowiec
stanowią unikalny przykład krajobrazu kulturowego dzięki wyjątkowemu
zintegrowaniu architektury z bujną roślinnością otuliny krajobrazowej
obydwu zabytkowych miast.
Wykorzystano fragmenty z informatora
Kazimierskiego Parku Krajobrazowego
Tekst: Adam Madejski, Mieczysław Kseniak
Mapa: Andrzej Pawłowski
Zarząd Zespołu Lubelskich Parków Krajobrazowych
24-120 Kazimierz Dolny, ul. Lubelska 4a
Dyrektor Adam Madejski
Architekt Parku Tadeusz Bobrowski
powrót |
